• 01 NOV 14
    Verstandskies verwijderen

    Verstandskies verwijderen

    Tussen 17 en 21 jaar. De verstandskiezen breken in het algemeen door bij jongeren tussen de 17 en 21 jaar, maar kan ook op hogere leeftijd nog in de mondholte verschijnen. Er zijn ook mensen zonder verstandskiezen. De aanwezigheid van deze bijzondere kies varieert van persoon tot persoon.

     

    Problemen met verstandskiezen

    Achterin de mond. Omdat de verstandskiezen zo ver achterin de mond liggen en ook nogal eens scheef- of niet goed doorkomen, is het erg lastig om ze netjes schoon te houden. Hierdoor ontstaat er gemakkelijk cariës ofwel een gaatje in dit soort kiezen. Ook tandvleesontstekingen kunnen gemakkelijk optreden.

    Röntgenfoto’s. Het feit dat ze nogal eens half onder het tandvlees liggen betekent ook dat ze daardoor vaak slecht te inspecteren zijn. Problemen worden dan ook soms pas in een laat stadium ontdekt. Vanwege deze reden zal de tandarts dan ook regelmatig met behulp van een röntgenfoto moeten kijken hoe het ervoor staat met uw verstandskiezen. Eens in de twee jaar lijkt hierbij een redelijke termijn.

    Bron van infecties. Doordat verstandskiezen zo lastig in onderhoud zijn, kunnen ze ook andere klachten geven. Als de kiezen maar half doorkomen, kan er een stukje tandvlees losjes overheen blijven zitten. Zo’n plekje vormt dan een bron van infecties, want er blijven gemakkelijk voedselrestjes onder hangen. Zo’n ontsteking kan zich ook verder uitbreiden in de kaak, met als gevolg een dik gezicht.

    Scheef of gekanteld. Daarnaast kan het zijn dat verstandskiezen scheef of gekanteld doorkomen. Dat kan dan soms problemen geven met kauwen, omdat het gebit niet goed kan sluiten. Bovendien kunnen mensen hierdoor hun wang of tandvlees stuk bijten. De gedachte die vroeger bestond dat door de verstandskiezen de ondertanden scheef konden gaan staan is echter achterhaald. Het om deze reden verwijderen van de verstandskiezen is dus onjuist!

    Schade aan andere kiezen. Verstandskiezen kunnen ook nog schade veroorzaken aan de andere kiezen! Door het feit dat het gebied rond de verstandskies zo lastig is schoon te houden kunnen er op den duur ook vervelende tandvleesproblemen of gaatjes ontstaan aan de kiezen ervoor. Dit is dan vaak extra jammer, want dan zal soms niet alleen de verstandskies er uit gehaald moeten worden, maar ook de kies ervoor. En die hadden we zo graag langdurig willen behouden!

    Problemen in het kaakbot. Tot slot is het zo dat er in het kaakbot om de verstandskies heen problemen kunnen ontstaan in de zin van een tumor of een cyste. De kans hierop is ongeveer 3%. Ook om deze reden is het dus verstandig dat de tandarts met enige regelmaat foto’s maakt van dit gebied.

     

    Verwijderen van verstandskiezen

    Verwijdering is nodig, indien er een zuivere indicatie – of beter een “directe noodzaak” tot verwijdering bestaat. Dat is dus nodig als een of meer van de bovengenoemde problemen zich voordoen en de verstandskies dus echt narigheid geeft. In de overige gevallen is er echter sprake van preventieve extractie. Hierbij zal de tandarts en/of kaakchirurg dan moeten afwegen in samenspraak met de patiënt wat de risico’s zijn van het verwijderen en de mogelijke risico’s van het laten zitten van de kiezen (De kans op een cyste, tumor, gaatjes en tandvlees problemen).

    Voor het 25e jaar. Met het verwijderen van verstandskiezen wachten veel tandartsen het liefst tot ze zijn doorgekomen omdat ze dan gemakkelijker getrokken kunnen worden. Dat blijft weliswaar een vervelende ingreep, maar het geeft minder pijn en de wond is minder groot dan na een operatie.

    Door een kaakchirurg. Als verstandskiezen niet kunnen doorkomen, is een operatie door een kaakchirurg de enige mogelijkheid. Omdat het verwijderen van verstandskiezen geen lichte ingreep is, geniet het vaak de voorkeur dat te laten doen voordat de patiënt 25 jaar is. Dan is hij/zij lichamelijk namelijk het sterkst en zal ook het snelst genezen. Voor een goed herstel van het kaakbot rondom de verstandskies en het herstel van het tandvlees aan de achterkant van de kies waar de verstandskies tegenaan lag, is verwijdering voor het 25e jaar zelfs een belangrijke voorwaarde.

     

    Risico’s van het verwijderen van verstandskiezen

    Er kunnen complicaties optreden na het verwijderen van een verstandskies. Met name als de verwijdering operatief moet geschieden. Er kan:

    • forse napijn optreden
    • een nabloeding optreden.
    • een pijnlijk ontstoken extractiewond (alveolitis) ontstaan of een vertraagde wondgenezing.
    • een dik gezicht (abces) ontstaan.
    • een beschadiging aan de zenuw met als gevolg een dove lip of tong ontstaan.
    • een kaakfractuur ontstaan.

     

    Soms paar dagen ziek. Een operatie is dus heel wat anders dan gewoon een kies trekken. Gemiddeld zijn patiënten er zo’n drie dagen behoorlijk ziek van. De operatie geeft een flinke zwelling in de kaak, omdat de kaakchirurg in het bot moet boren om de kies eruit te halen. Voordat de zwelling helemaal verdwenen is, zijn er vaak enkele weken verstreken.

    Doordat de kaak is opgezet, gaat de mond moeilijk open. Eten is erg lastig en doet pijn. Alles is gevoelig en soms kan de wond gaan ontsteken.. Het is belangrijk over deze zaken contact te houden met uw behandelaar.

    Beschadigde kaakzenuw. Als de verstandskies erg diep zit, kan de kaakzenuw beschadigd worden tijdens de operatie. De lip zal dan tijdelijk of blijvend verdoofd aanvoelen. Direct na de ingreep bestaat deze complicatie in 25 procent van de gevallen direct na de ingreep. Dit is echter vaak tijdelijk van aard. Na een jaar heeft slechts 1% nog een dove lip. Er is tegenwoordig ook een alternatieve methode om een verstandskies te verwijderen die tegen de kaakzenuw aanligt. Uw kaakchirurg kan u daar meer over vertellen.

     

    De behandeling

    Twee verstandskiezen per keer. Voor verwijdering van beide kiezen van de onderkaak is verdoving van het hele keelgat noodzakelijk; dit is erg onaangenaam. Daarom komt men meestal één keer voor verwijdering van de onder-en bovenverstandskies van de ene zijde en een andere keer voor verwijdering van de kiezen aan de andere kant. Bovendien heeft men na de behandeling nog een zijde om mee te eten.

    Plaatselijke verdoving. De verwijdering van verstandskiezen wordt poliklinisch en onder plaatselijke verdoving gedaan. De kaakchirurg onderzoekt de ligging van verstandskies en legt uit hoe de behandeling verloopt. Er zal ook een röntgenfoto (en in sommige gevallen een CT-scan) gemaakt worden. De plek rondom uw verstandskies of –kiezen wordt verdoofd door middel van injecties met een zeer dunne naald. Het helpt als u zo ontspannen mogelijk bent. Als u zenuwachtig bent, kunt u dat gerust tegen de kaakchirurg of de assistente zeggen.

    Behandeling 15 minuten. De verdoving werkt vrij snel. De kaakchirurg controleert altijd of de verdoving volledig werkt en pas daarna wordt uw verstandskies of wortelrest verwijderd. Afhankelijk van de ligging van de tand of kies kan het hierbij nodig zijn een sneetje in uw slijmvlies te maken. Ook kan het nodig zijn dat er wat ruimte rondom de kies gefreesd wordt en/of wordt gesplitst. U voelt dan wel wat trillen, maar het doet geen pijn. Soms wordt de wond gehecht met een materiaal dat na ongeveer twee weken vanzelf oplost. In een enkel geval wordt er in de wond een jodiumgaasje geplaatst. Dit wordt na ongeveer 5 dagen weer verwijderd. De behandeling duurt meestal 10 tot 15 minuten.

     

    Na de behandeling

    Gaastampon en ijsklontjes. De wond wordt gehecht met materiaal dat na ongeveer 4 weken vanzelf oplost. Om genezing te bevorderen, moet u meestal op een gaastampon bijten. U moet proberen dit een uur vol te houden, daarna mag u de gaastampon verwijderen. De eerste uren hierna is het raadzaam om niet te spoelen. Wel kunt u wat drinken. De te verwachten zwelling kunt u bestrijden door zo snel mogelijk na de behandeling gedurende anderhalf uur ijsklontjes in een plastic zak op de betreffende wang te leggen.

    De verdoving raakt na 2 tot 4 uur uitgewerkt. Het is verstandig om ca. 1 uur na de behandeling alvast de voorgeschreven pijnstiller in te nemen of indien er niets werd voorgeschreven, 2 tabletten paracetamol van 500mg. De pijnstillers werken namelijk veel effectiever als ze al ingewerkt zijn voordat de pijn opkomt. Zo kunt U gedurende de eerste 48 uur gerust de maximale dosis gebruiken, waarna U het eventueel verder kunt proberen zonder pijnstillers. De hoeveelheid napijn is zeer verschillend van patiënt tot patiënt en niet goed te voorspellen.

    Als de wond na een uur nog bloedt, moet u de gaastampon niet verwijderen maar opnieuw een uur de gaastampon tegen de wond klemmen met de kiezen. De klachten nemen de eerste twee dagen toe en moeten daarna geleidelijk verdwijnen.

     

    Wondverzorging

    Zwelling kan verminderd worden door de eerste uren na de behandeling de wang te koelen met een ijskompres. (ijsklontjes in een plastic zakje, washandje eromheen en steeds enkele minuten op de wang, en dan er weer af). Ga de eerste dag niet krachtig spoelen, of zuigen aan de wond, dit vergroot de kans op een nabloeding.

    Geen alcohol en niet roken. Er zijn geen beperkingen wat betreft eten en drinken, hoewel dit de eerste dagen na de behandeling meestal niet makkelijk gaat. Wel is het aan te raden om de eerste dagen na de ingreep geen alcohol te gebruiken in verband met de kans op een nabloeding. Geleidelijk kunt u via vloeibare en zachte voeding overgaan op uw normale voedingspatroon. Roken verstoort de wondgenezing waardoor lange tijd napijn kan ontstaan.

    Spoelen. Voor een goede genezing is het schoonhouden van de mond van belang. U kunt uw mond reinigen met een normale tandenborstel, tenzij uw specialist anders heeft voorgeschreven. De eerste dag na de behandeling moet u dit aanvullen met het spoelen van de mond met 0,1% chloorhexidine of een vergelijkbaar middel (Hextril, Corsodyl).

    Eventuele ontsteking behandelen. Wanneer na 2 – 4 dagen na de behandeling de problemen toenemen in plaats van afnemen, kan het zijn dat een ontsteking in ontwikkeling is. Overleg met uw behandelaar is gewenst. Eventueel gevonden pus wordt verwijderd en zo nodig wordt een antibioticum, bijvoorbeeld penicilline, voorgeschreven.

Andere behandelingen van KC-Flevoland